Verslag Provinciale Vrouwendag

“Hart voor Vrouwen”, 10 november 2016

 

OPENING DOOR TREES PACILLY, AB- lid PVR en DAGVOORZTTER

Trees heet iedereen van harte welkom op deze Provinciale Vrouwendag. Zij is erg tevreden met de grote opkomst.

 

WELKOM DOOR RIA DEMMERS, VOORZITTER PVR

Ook Ria heet iedereen van harte welkom. Het aantal deelnemers is een unicum. Het vrouwenhart blijkt hiermee een belangrijk onderwerp te zijn. Voor dit thema is gekozen omdat er verschillen bestaan tussen de klachten en symptomen van mannen en vrouwen. De overheid onderkent deze verschillen en heeft geld vrij gemaakt voor onderzoek, Vrouwen reageren  vaak anders op medicijnen dan mannen. Behandeling van klachten is belangrijk, maar je kunt zelf ook veel doen om klachten te voorkomen. Het is goed om je ‘doen en laten’ en voeding onder de loep te nemen, en een gezonde levenswijze aan te houden. Ria wenst allen een prettige en inspirerende dag toe.

 

PRESENTATIE DOOR NINA SCHUIT, ERVARINGSDESKUNDIGE

Nina vertelt haar persoonlijke verhaal, dat zeer aangrijpend is. Haar twee zwangerschappen verliepen niet probleemloos en 15 jaar later kreeg  ze onverklaarbare klachten. Door een foutieve medicatie bleven de klachten en ze heeft  veel verschillende specialisten bezocht, maar echter zonder resultaat. Uiteindelijk is ze terecht gekomen bij Prof. dr. Angela Maas van het Radboud UMC. Gelukkig werden haar klachten hier erkend,

Ze vertelt over de impact, die dit alles heeft gehad op haarzelf en haar omgeving.

Op de website hartvoorVrouwen.nl is haar hele verhaal te lezen.

 

Vragen en reacties van deelnemers

-   Een dame herkent het verhaal van de klachten en kreeg zelf als reactie: “Dat zal uw leeftijd zijn.”

-             Hoe kan het dat uit onderzoek toch iets naar voren komt als er onbekendheid in    Nederland is?

à Micro-vasculaire disfunctie: aders rond het hart (niet de kransslagaders) geven de oorzaak van de hoge bloeddruk. Dit is onder controle te houden met medicatie, maar iedereen reageert anders op medicatie: het juiste medicijn en dosering moeten gevonden worden. De algemene cardioloog gaat hieraan voorbij: het is niet te katheteriseren, dus er is ‘niks aan de hand’. In Amerika is men met dit onderzoek verder. Wanneer Nederland zover is, is nog onbekend.

-   Een dame kreeg als reactie op de bijwerkingen van medicijnen: ‘Jammer dan’. Vraag aan Nina is hoe zij daar mee omgaat.

à Door volharding: laat je horen.

 

De zaal is stil van Nina’s verhaal, zij heeft zó eerlijk en open verteld, heel indrukwekkend.

 

WELKOM DOOR HENRI SWINKELS, GEDEPUTEERDE PROVINCIE NOORD-BRABANT

Henri heet iedereen van harte welkom in het provinciehuis op deze bijzondere dag. Aan vrouwenbelangen denkend zegt hij dat het een rare dag is gezien de verkiezingen in de VS. Ook is het vandaag de Dag van de mantelzorg.

 

Wat hebben vrouwen betekend voor hem in zijn eigen leven? Hij memoreert aan 3 vrouwen.

-   Mijn schooljuf Anneke. Als kleuter leer je veel. Een vreemd moment misschien maar in die tijd kregen we op school een emmer water met dweil. We kregen les in het uitwringen van een dweil! Dit had alles te maken met emancipatie, dit heb ik als kind dus al ervaren.

-     Mijn moeder. Ik vroeg haar ooit toen ik klein was waarom je wordt geboren als je toch

   sterft. Haar antwoord was: “Ik denk dat het de liefde is.” Ik denk dat mijn moeder gelijk

   had.    

-             Mijn eigen vrouw: zij staat met beide benen op de grond. Thuis spelen andere belangen

    dan op mijn werk: gezin en kinderen.

    Op het moment van thuis zijn is dát belangrijk en niet het werk.”

 

Henri haalt het onderwerp Sociale Veerkracht (SV) aan: hij heeft zorgen over de tweedeling in onze samenleving. Er komen steeds meer groepen, let op bijvoorbeeld de Brexit en VS. Het programma SV wil met de gemeenten en maatschappelijke organisaties samenwerken aan de samenleving. De rol van de in het vrouwen  is bijzonder, want vrouwen weten op een informele manier contact met elkaar te maken, bruggen te bouwen, en daardoor contact met anderen en verbinding in de samenleving te leggen. Daarom is de PVR belangrijk. Hoe SV in Brabant versterken? “Overall gaat het goed in Brabant, maar ik wil dat het overal goed gaat. Iedereen heeft recht op kwaliteit van leven, met welke achtergrond dan ook”, zegt Henri. Hij is ervan overtuigd dat als we die brug gaan slaan, we een betere samenleving krijgen.

Hij wenst alle aanwezigen een fijne dag.

 

Trees bedankt Henri; hij draagt de PVR een warm hart toe en Trees doet een oproep: dat de vrouwen de veerkracht hebben Brabant samen vooruit te brengen!

 

PRESENTATIE DOOR EVELIEN KOKER, STICHTING HART VOOR VROUWEN

De Stichting Hart voor Vrouwen, is opgericht door Prof. dr. Maas.. Zij werkt samen met Evelien Koker en Lonneke van Reeuwijk. Zij hebben een fonds opgericht om meer onderzoek te doen naar symptomen van hartziekten bij vrouwen.  . Hart voor Vrouwen is specifiek op vrouwen gericht, de Hartstichting niet. Zij werken wel  samen om elkaar te versterken.

Meer informatie is te vinden op de website: www.hartvoorvrouwen.nl.

 

 

 

PRESENTATIE DOOR MARJOLEIN ROORDA, LIFESTYLEDESKUNDIGE

Marjolein heeft haar praktijk in Beuningen. Levensstijl en gezonde levensstijl zijn heel belangrijk voor haar. Waarom wordt de een ziek en de ander niet? Is hier zelf invloed op uit te oefenen? Vrouwen hebben andere zorg nodig en andere ervaringen dan mannen. Hoe belangrijk is een gezonde levensstijl voor jou?

 

Wat kunnen wij vrouwen doen?

Marjolein vertelt dat overgewicht een belangrijke factor is. We bewegen echt te weinig.

 

Hoe zorg je zelf voor jezelf?

Door bewust te zijn van je ademhaling. Uitademen doen we te kort. Kom door ademhaling in contact met jezelf. Patiënten zijn zo van een hoge bloeddruk afgekomen.

 

Fysieke veerkracht

Alles met mate is heel belangrijk. Hoe ga je met een bourgondische levensstijl om? Denk daar over na. Besef dat jíj belangrijk bent! Wees alert op je lichaam

 

Mentale veerkracht

Positieve gedachten helpen. Door bijvoorbeeld te sporten kun je dingen verwerken. Sociale contacten zijn heel essentieel! Wees alert op stressfactoren; goede voornemens ebben weg

 

 

De presentaties van deze ochtend zijn de warming up voor de lezing van Prof. dr. Maas. Sinds 1988 is zij cardioloog. In 1991 kwam haar eerste boek uit over hartziekten bij vrouwen.

 

 

LEZING DOOR PROF. DR. ANGELA MAAS, SPECIALIST CARDIOLOGIE VOOR VROUWEN

In de gezondheidszorg is de man nog steeds de norm. In veel vakgebieden zijn vrouw/manverschillen waar niet bij stilgestaan wordt. Zoals schildklier, chronisch reuma bij (50+) vrouwen, spierziekten en dergelijke. Men denkt dat het verschil zit in de geslachtsorganen. We zijn er achter gekomen dat het vrouw/manverschil tot in elke cel van ons lichaam zit (hormoonverschillen). Hormonale veranderingen verlopen bij vrouwen heel anders dan bij mannen (de overgang). Andere mechanismen betekenen andere klachten. Er moet meer balans zijn in onderzoeken naar verschillen tussen mannen en vrouwen. In de wetenschap is dit verschil belangrijk. Ook een betere opleiding geeft een betere gezondheid, financiën (bijvoorbeeld de sportschool kunnen betalen). Wat daarnaast negatief is: over vrouwen wordt vaak gesproken als ‘vrouwtje’: ‘daar heb je dat vrouwtje met haar klachten’.

 

Mannen en vrouwen zijn emotioneel verschillend, stress uiten zij op een andere manier. Zo winkelen vrouwen graag en kijken mannen op de bank voetbal met een biertje. Stress heeft een grotere invloed op onze gezondheid en ziekten die we krijgen. Het Broken heart syndroom komt tien keer zoveel voor bij vrouwen dan bij mannen, met name bij de leeftijd 60+. Bij schokkende gebeurtenissen kun je overmand raken door stress en emotie, de bloeddoorstroming wordt gestoord, de hartspier pompt niet meer goed. Daaraan kun je overlijden. Het Broken heart syndroom heeft eind jaren tachtig bekendheid gekregen. Er zijn nuances in de verschillen tussen mannen en vrouwen te noemen: stress ontstaat bij mishandeling, maar misbruik treft meer vrouwen dan mannen. Onder stress is met een echo te zien dat het met het hart niet goed gaat.

 

Bij vrouwen komt te vaak een afwijkend cardiogram voor, omdat die cardiogrammen gebaseerd zijn op mannen. Bijvoorbeeld hartfilmpjes van vrouwen die een borstamputatie hebben ondergaan laten een verandering zien. De afgelopen tien jaar zijn vaatziekten doodsoorzaak nummer één bij vrouwen: hartinfarcten en hartfalen, herseninfarcten (inclusief beroertes). Naast de vrouw/manverschillen is er ook verschil in leeftijd, levensfase. Na de overgang zijn vrouwen minder gezond dan mannen. Na de voortplantingsfase verandert bij vrouwen veel in korte tijd. Bij mannen van 55+ zijn er minder risicofacturen dan bij vrouwen, zoals suikerziekten, infarcten, hartfalen en beroertes. We denken nu steeds meer aan levensfasen en ook raciale verschillen (blanken hebben bijvoorbeeld meer aderverkalking in hun bloedvaten dan Afro-Amerikanen).

 

Er zijn veel meer zaken om als arts rekening mee te houden. Ook aderverkalking verloopt anders bij vrouwen dan bij mannen. Bij mannen is veel eerder een duidelijke vernauwing te zien, bij vrouwen is dit niet in het bloedvat  te zien, maar zit het meer aan de wand. Dit kan veel klachten geven. Klachten van vrouwen worden langs de mannelijke meetlat gelegd. Aderverkalking is op zich wel normaal, het hoort bij het ouder worden. Zoals we bij het ouder worden rimpels aan de buitenkant krijgen.

 

Symptomen bij vrouwen bij een hartinfarct: door kramp pijn op de borst, kaken en rug. De pijn komt en gaat. Vrouwen komen met een hartinfarct daarom later naar het ziekenhuis. De symptomen zijn anders dan die van mannen. Veel vrouwen hebben geen pijn op de borst, maar transpireren veel, zijn vooraf extreem moe en hebben een snelle polsslag. Zonder dat een vrouw pijn op de borst heeft kan zij dus toch een hartinfarct hebben.

 

Kortademigheid bij vrouwen 65+ (zoals moeite met traplopen) komt door verstijving van de hartspier (kleine bloedvaatjes), een hartfalen dat we pas een jaar of zes onder ogen zien. Overgewicht, suikerziekte, hoge bloeddruk en dergelijke zijn grote risicofactoren bij vrouwen. Vrouwen hebben een twee keer zo hoog risico op hart- en vaatziekten en een vier keer zo hoog risico op hoge bloeddruk bij zwangerschapsvergiftiging, ook op jonge leeftijd.

 

Risicofactoren zijn veranderde cholesterol, die is na de overgang hoger. Bij mannen verandert niet veel na de leeftijd van 50+. De helft van de vrouwen heeft een te hoge bloeddruk, bij 60+ is dat 70%. Borstkanker geeft een hoger risico op hartproblemen. Op middelbare leeftijd is nog veel te veranderen om een goede oude dag te hebben. “Gezond oud worden begint op jonge leeftijd”, benadrukt Prof. dr. Maas.

 

Dit alles moet beter in opleidingen en in de hoofden van artsen komen. De ontwikkelde tunnelvisie moeten zij laten varen. Hart voor Vrouwen wil samenwerken met verschillende vakgebieden, zoals reumatologen.

 

Vragen/reacties uit de zaal

-   Ziekte van Fabry betreft erfelijke factoren. De vrouw/manverschillen zijn niet bekend.

à Moeten we hoge bloeddruk bij mannen en vrouwen gelijk trekken? Dit doen we wel maar is dat terecht? Nu staat de levensfase ter discussie; een bloeddruk van 140/90  bij 60+ vrouwen is de standaard. Daarboven is te hoog. Bloeddruk moeten we gaan zien in het licht van leeftijd en man/vrouwverschillen, zover is het nog niet.

-     Met mijn hartprobleem kom ik via de huisarts in het ziekenhuis terecht: moet ik nu in  Nijmegen zijn? (… de zaal lacht).

à Cardiologen worden steeds meer wakker geschud. Je kunt er als cardioloog niet meer omheen. Je mag van je cardioloog verwachten een duidelijk antwoord te krijgen op je vraag. Steeds meer cardiologen specialiseren zich op het vrouwenhart.

-   Met een lage bloeddruk ben ik bij meerdere cardiologen geweest. Reacties waren uiteindelijk: “Kijk naar wat u doet”. Maar ik wil meer, hoe pak ik dat aan?

à Waarom afwachten? Niet doen!

    Als klachten niet overgaan nog eens praten met uw huisarts.

 

Prof. dr. Maas vertelt dat onderzoeksapparatuur moet worden aangepast aan vrouwen. Een EU-aanvraag is gedaan, zes ziekenhuizen laten vrouwen met zwangerschapsvergiftiging thuis de bloeddruk meten. Vrouwen kunnen dat heel goed zelf. Daar gaat het fonds mee starten, in de loop van januari 2017.

 

-   Is het verstandig een kleine dosis oestrogeen toe te dienen?

à Dit is een logische gedachte. In de jaren 90 is dit onderzocht bij het toedienen bij vrouwen in de overgang. De oestrogenen remmen het verouderingsproces af maar kunnen dit niet voorkomen. Het helpt wel bij overgangsklachten, maar geeft een verhoogd risico op borstkanker bij vrouwen van 50+. Bij vrouwen 60+ niet doen!

-             Kun je met een hele lage bloeddruk ook klachten krijgen?

à Ja. De hartspier pompt  dan niet goed, de spierkracht is niet goed, je hebt allerlei medicijnen nodig om de hartspier niet verder achteruit te laten gaan.

- Mij werd gezegd dat ik het syndroom van Tietze heb. Wat kunt u hierover vertellen?

à Dat is echt iets uit de oude doos. Het gaat over een aandoening aan het kraakbeen in de borstkas, ontsteking van het ribkraakbeen. Ik heb dit nooit gezien. De klacht van Tietze: spasme, kramp in vaten, pijn op borst, hoge pieken in hoge bloeddruk. Dit syndroom kan écht de prullenbak in.

-             Mijn hartritme gaat bij het sporten omhoog, hoe hoog mag dat worden?

à Bij een normale inspanning gaat het hart sneller kloppen, tijdens de overgang nog sneller.. Pols mag naar 180-190, bij leeftijd 60+ naar 160/165. Een steady state van 140 is het beste om conditie op te bouwen.

    Cardio-spasme is niet op een hartkatheterisatie te zien.

-             Wat is boezemfibrilleren?

à Het hartritmesysteem verandert door storing in de elektrische hartprikkels. Dit komt met het ouder worden, ook bij een hoge bloeddruk. Het is typisch voor bij de hogere leeftijd. Het is niet gevaarlijk.

 

Conclusie van deze dag

Je bent zelf verantwoordelijk voor je gezondheid. Onderkenning en herkenning van klachten is belangrijk. Voor een gezonde levensstijl moet je zelf aan de slag!

 

Afsluiting door Ria DEMMERS

Ria is sprakeloos, heel veel woorden met veel inhoud zijn de zaal ingekomen. Hartelijk dank aan de sprekers, de medewerking van de provincie, de commissie en dagvoorzitter Trees Pacilly. Ria bedankt alle deelnemers voor hun aanwezigheid en vooral dat zij een aandachtig publiek waren.  “De PVR blijft d e Vrouwendag in ere houden en op 9 november volgend jaar is er weer één!”